Kiedyś powiem głośno na sali szkoleniowej że czekam aż ktoś zostanie ministrem i w końcu rozdzieli w przepisach wentylację domów od wentylacji biurowców. Bo te dwa światy naprawdę się różnią. Na razie jednak mamy co mamy i trzeba z tego korzystać rozsądnie.
Warunki Techniczne, w skrócie WT, to rozporządzenie ministra właściwego do spraw budownictwa, które określa co nowy budynek musi spełnić, żeby dostać pozwolenie na użytkowanie. Od 2021 roku wymagania w zakresie energetyczności i wentylacji są w Polsce wyraźnie wyższe.
Co WT2021 mówi o rekuperacji
WT2021 nie nakazuje wprost montażu rekuperacji. Dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego określa cząstkową wartość EP na potrzeby ogrzewania, wentylacji i ciepłej wody na poziomie 70 kWh/(m²·rok). Do całkowitego EP mogą dochodzić składniki związane z chłodzeniem. Rekuperacja może ułatwić spełnienie wymagań, ale nie jest jedyną dopuszczalną drogą.
W praktyce jednak w dobrze zaizolowanym domu jednorodzinnym budowanym po 2021 roku spełnienie limitu EP bez rekuperacji jest bardzo trudne. To oznacza że dla typowego nowego budownictwa rekuperacja stała się de facto standardem.
EP to nie rachunek za prąd. EP (energia pierwotna) to miara używana do oceny energetyczności budynku w projektach i audytach. Mówi ile nieodnawialnej energii pierwotnej budynek zużywa w przeliczeniu na rok i metr kwadratowy. Nie jest tym samym co zużycie z licznika prądu czy gazu. Dom z dobrą rekuperacją może mieć EP w granicach normy nawet jeśli jego mieszkańcy używają dużo ciepłej wody i lubią ciepło.
PN-EN 16798: norma o jakości powietrza w budynkach
Obok WT, w projektowaniu wentylacji stosuje się normę PN-EN 16798-1, która określa parametry środowiska wewnętrznego, a w tym wymagane przepływy powietrza w przeliczeniu na osobę i na metr kwadratowy. Norma definiuje cztery kategorie jakości powietrza, od I (najwyższa) do IV.
Norma przewiduje różne metody określania strumienia powietrza i kategorie środowiska wewnętrznego. Nie należy sprowadzać jej do jednej uniwersalnej liczby „8-10 m³/h na osobę”. Projektant powinien przyjąć metodę, kategorię i dane wejściowe odpowiednie dla konkretnego domu, a następnie pogodzić je z wymaganiami krajowymi.
Norma europejska jest bardziej szczegółowa i technicznie sensowna niż rozporządzenia krajowe, które często były tworzone z myślą o wentylacji grawitacyjnej w budynkach wielorodzinnych. Dlatego w projektach dla domów jednorodzinnych sięgamy po PN-EN 16798 jako kompas, adaptując wymagania do specyfiki domu, a nie kopiując rozwiązania z podręczników dla biurowców.
Co z tego wynika dla Ciebie jako inwestora
Po pierwsze, projekt budowlany dla nowego domu musi uwzględniać wentylację. Sama wentylacja grawitacyjna nie jest automatycznie niezgodna z przepisami, ale jej wpływ na charakterystykę energetyczną oraz możliwość zapewnienia wymaganej wymiany powietrza trzeba wykazać w projekcie.
Po drugie, projekt wentylacji mechanicznej powinien być spójny z charakterystyką energetyczną budynku. Rekuperacja dobrana do domu który nie jest szczelny i nie jest dobrze zaizolowany daje mierne efekty. EP na papierze może być w normie, a w rzeczywistości ciepło ucieka przez ściany szybciej niż rekuperator jest w stanie zaoszczędzić.
Po trzecie, test szczelności Blower Door może dostarczyć cennych danych o niekontrolowanych przeciekach powietrza. Jego wymagalność zależy od programu, standardu energetycznego, projektu i lokalnych przepisów; nie jest automatycznie obowiązkowym elementem odbioru każdego domu w Polsce.
Źródło prawne
Aktualny tekst rozporządzenia jest dostępny w Elektronicznym Dzienniku Ustaw. Dla EP kluczowe są § 328-329, a dla wentylacji między innymi § 147-155. Normy PN-EN należy stosować w aktualnym wydaniu i w zakresie właściwym dla projektu.
Jeśli planujesz budowę albo oceniasz istniejący projekt pod kątem WT2021, szczegóły na stronie konsultacji technicznych.
